Mua bán đất thông qua vi bằng chắc hẳn không còn là cụm từ quá xa lạ với nhiều người, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường bất động sản ở Việt Nam đang có nhiều biến động. Nhưng vi bằng thực sự là gì, và việc sử dụng vi bằng trong các giao dịch bất động sản có thực sự an toàn và hợp pháp? Bài viết này sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ nét hơn về vi bằng và những điều cần lưu ý khi thực hiện mua bán đất thông qua hình thức này.
Vi Bằng là Gì?
Trước hết, cần khẳng định rằng vi bằng không phải là một tài liệu công chứng hay chứng thực. Về cơ bản, vi bằng là một văn bản ghi nhận sự kiện hoặc hành vi có thật mà thừa phát lại trực tiếp chứng kiến và lập nên theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức. Theo khoản 3 Điều 2 Chương I Nghị định 08/2020/NĐ-CP, vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ việc dân sự và hành chính nhưng không có giá trị thay thế văn bản công chứng.
Giá Trị Pháp Lý của Vi Bằng
Vi bằng không thể thay thế công chứng, chứng thực hay các văn bản hành chính khác. Giá trị của nó nằm ở khả năng làm chứng cứ trước tòa án, phục vụ việc giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, để vi bằng phát huy được giá trị thực sự, nó cần được lập đúng quy định và không vi phạm pháp luật.
Rủi Ro Khi Mua Bán Đất Qua Vi Bằng
Mua bán đất bằng vi bằng có thể đem lại một số lợi tức về mặt thủ tục nhanh gọn. Tuy nhiên, nguy cơ tiềm ẩn là rất lớn, đặc biệt khi tài sản đó đã bị thế chấp, cầm cố hoặc đã được chuyển nhượng cho người khác bằng giấy viết tay.
Trường Hợp Không Được Lập Vi Bằng
Một số trường hợp không được lập vi bằng bao gồm:
- Giao dịch liên quan đến người thân của thừa phát lại.
- Vi phạm an ninh, quốc phòng hoặc đời sống riêng tư.
- Ghi nhận sự kiện chuyển nhượng tài sản không có giấy tờ pháp lý đầy đủ.
Khoản 4 Điều 37 Mục 2 Chương IV Nghị định 08/2020/NĐ-CP đã quy định rõ ràng về các trường hợp này.
Pháp Luật Quy Định Về Mua Bán Bất Động Sản
Theo Luật Đất đai 2013 và Luật Nhà ở 2014, hợp đồng chuyển nhượng bất động sản phải được chứng thực hoặc công chứng để có hiệu lực pháp lý. Điều này có nghĩa là việc chỉ dựa vào vi bằng mà không qua công chứng thì giao dịch mua bán nhà đất sẽ rơi vào tình trạng vô hiệu.
Tại Sao Vi Bằng Lại Gây Ra Nhiều Tranh Chấp?
Thực tế cho thấy, có những trường hợp môi giới địa ốc “bắt tay” với thừa phát lại để lập lờ giá trị của vi bằng, khiến người mua nhầm tưởng rằng vi bằng ngang bằng với hợp đồng công chứng. Điều này không chỉ gây tranh chấp mà còn làm khó khăn cho công tác quản lý đất đai.
Khi Nào Nên Sử Dụng Vi Bằng?
Bộ Tư pháp khuyến nghị vi bằng nên được sử dụng trong các trường hợp như:
- Xác nhận tình trạng nhà trước khi cho thuê.
- Xác nhận tình trạng tài sản trước khi ly hôn hoặc thừa kế.
- Xác nhận các sự kiện pháp lý theo quy định pháp luật.
Sử dụng vi bằng đúng cách có thể giúp ích rất nhiều trong việc đảm bảo quyền lợi bản thân mà không phạm luật.
Kết Luận
Nên nhớ rằng, vi bằng chỉ là một công cụ để ghi nhận sự kiện, không thể thay thế cho văn bản công chứng chính thức. Khi bạn quyết định mua bán đất, điều quan trọng nhất là cần có sự chứng thực hợp pháp để bảo vệ quyền lợi của mình. Tránh bị cuốn vào các giao dịch không rõ ràng và luôn tìm hiểu kỹ càng trước mọi quyết định.
Trong thế giới bất động sản phức tạp như hiện nay, việc nắm rõ các quy định pháp luật và nhận thức rõ giá trị của từng hình thức chuyển nhượng sẽ giúp bạn tránh được nhiều rủi ro không đáng có. Hãy luôn hỏi ý kiến các chuyên gia và thực hiện các thủ tục mua bán nhà đất đúng chuẩn pháp lý để bảo vệ quyền lợi bản thân.
